उपराजधानी नागपूर जिल्ह्यासह संपूर्ण विदर्भातील शेतकऱ्यांसाठी पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमुक्ती योजना 2026 बाबत अत्यंत महत्त्वाची अपडेट समोर आली आहे. राज्य शासनाने 24 जुलै 2026 रोजी कर्जमाफीची तिसरी अधिकृत लाभार्थी यादी जाहीर केली असून या तिसऱ्या टप्प्यात राज्यभरातील 17.58 लाखांहून अधिक (16.95 लाख कुटुंबे) पात्र शेतकऱ्यांना कर्जमाफीचा थेट फायदा मिळत आहे. या टप्प्यासाठी राज्य शासनाने ₹13,000 कोटी रुपयांचा निधी मंजूर केला आहे.
नागपूर जिल्ह्यात एकूण 14 तालुके असून येथे संत्रा, कापूस, सोयाबीन आणि भाताचे उत्पादन मोठ्या प्रमाणावर घेतले जाते. काटोल, नरखेड आणि कळमेश्वर या तालुक्यांतील संत्रा बागायतदार तसेच रामटेक व मौदा तालुक्यातील भात उत्पादक शेतकरी सततच्या हवामान बदलामुळे आणि पिकांच्या नुकसानीमुळे कर्जबाजारी झाले होते. नागपूर जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी बँक (NDCCB) आणि विविध बँकांनी थकबाकीदारांचा डेटा पोर्टलवर अपलोड केल्यानंतर तिसऱ्या टप्प्यात हजारो स्थानिक शेतकऱ्यांचा यादीत समावेश करण्यात आला आहे.
महत्त्वाची माहिती
- योजनेचे अधिकृत नाव: पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमुक्ती योजना 2026
- तिसरी लाभार्थी यादी प्रसिद्धी दिनांक: 24 जुलै 2026
- तिसऱ्या यादीतील एकूण राज्यस्तरीय पात्र शेतकरी: 17,58,432 (16.95 लाख शेतकरी कुटुंबे)
- तिसऱ्या टप्प्यासाठी वितरित करण्यात आलेला निधी: ₹13,000 कोटी रुपये
- नागपूर जिल्ह्यातील समाविष्ट असणारे 14 तालुके – नागपूर शहर, नागपूर ग्रामीण, कामठी, हिंगणा, काटोल, नरखेड, सावनेर, कळमेश्वर, रामटेक, पारशिवणी, मौदा, उमरेड, कुही आणि भिवापूर
- आधार प्रमाणीकरणासाठी राज्यभरात 32,000 पेक्षा जास्त आपले सरकार सेवा केंद्रे सक्रिय
- कमाल कर्जमाफी मर्यादा: ₹2 लाखांपर्यंत प्रति शेतकरी
- अधिकृत शासन वेब पोर्टल: flrs.maharashtra.gov.in
- नागपूर जिल्ह्यात कर्जमुक्ती यादी पाहा व आपले सरकार सेवा केंद्रात आधार e-KYC पूर्ण करा
- नागपूर जिल्हा शेतकरी कर्जमुक्ती योजना 2026 – सविस्तर माहिती तक्ता
- नागपूर जिल्ह्यात एक वेळ समझोता (VTS) आणि नियमित कर्जदारांसाठी प्रोत्साहन अनुदान
- पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमुक्ती योजना यादीशी संबंधित आवश्यक कागदपत्रे आणि आधार e-KYC प्रक्रिया
- नागपूर विभाग कर्जमाफी यादी (Karj Mafi List Nagpur Division)
नागपूर जिल्ह्यात कर्जमुक्ती यादी पाहा व आपले सरकार सेवा केंद्रात आधार e-KYC पूर्ण करा
पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमुक्ती योजना 2026 च्या तिसऱ्या यादीत नाव आलेल्या नागपूर जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांना प्रत्यक्ष कर्जमुक्तीचा लाभ मिळवण्यासाठी आधार e-KYC बायोमेट्रिक प्रमाणीकरण करणे अनिवार्य करण्यात आले आहे. नागपूर जिल्ह्यातील शेतकरी खालील अधिकृत मार्गांचा वापर करून आपले नाव तपासू शकतात.
शेतकऱ्यांनी सर्वप्रथम आपल्या गावातील ग्रामपंचायत कार्यालयातील सूचनाफलकावर लावण्यात आलेली यादी पाहावी. त्यासोबतच नागपूर जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी बँकेच्या (NDCCB) संबंधित शाखांमध्ये किंवा विविध कार्यकारी सेवा सहकारी संस्थांच्या (VKSS) कार्यालयात जाऊन सचिव अथवा बँक अधिकाऱ्यांकडून यादीतील आपल्या नावाची खात्री करून घ्यावी. ऑनलाईन पद्धतीने नाव पाहण्यासाठी जवळच्या आपले सरकार सेवा केंद्रात (CSC) जाऊन व्हीएलई लॉगिनद्वारे अधिकृत पोर्टलवर तपासणी करता येते.
यादीत नाव निश्चित झाल्यानंतर शेतकऱ्यांनी AgriStack पोर्टलवर नोंदणी करून Farmer ID तयार करणे आणि सेवा केंद्रावर किंवा बँकेत जाऊन बायोमेट्रिक आधार e-KYC पूर्ण करणे आवश्यक आहे. ही प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतरच शासनाकडून Direct Benefit Transfer (DBT) द्वारे कर्जमुक्तीची रक्कम खात्यात हस्तांतरित केली जाते.
नागपूर जिल्हा शेतकरी कर्जमुक्ती योजना 2026 – सविस्तर माहिती तक्ता
| बाब | माहिती |
|---|---|
| जिल्हा | नागपूर |
| प्रशासकीय विभाग | नागपूर (विदर्भ) |
| जिल्ह्यातील एकूण तालुके | 14 |
| तिसरी यादी प्रसिद्धी दिनांक | 24 जुलै 2026 |
| तिसऱ्या यादीतील राज्यभरातील एकूण शेतकरी | 17.58 लाख (17,58,432) |
| तिसऱ्या टप्प्यातील मंजूर निधी | ₹13,000 कोटी |
| प्रति शेतकरी कमाल कर्जमाफी रक्कम | ₹2 लाखांपर्यंत |
| नियमित कर्जदारांसाठी प्रोत्साहनपर अनुदान | ₹50,000 पर्यंत |
| पात्र पीक कर्जाचा कालावधी | 1 एप्रिल 2019 ते 31 मार्च 2025 |
| कर्ज थकबाकीचा निकष दिनांक | 30 सप्टेंबर 2025 रोजी थकीत |
| एक वेळ समझोता (VTS) भरणा मुदत | 31 मार्च 2027 पर्यंत |
नागपूर जिल्ह्यातील काटोल व नरखेड तालुक्यातील संत्रा उत्पादक शेतकऱ्यांना लागवडीसाठी घेतलेल्या कर्जाची पुनर्रचना झाल्यानंतरही थकीत राहिलेल्या कर्जांवर या योजनेतून ₹2 लाखांपर्यंतची कर्जमुक्ती मिळत आहे.
नागपूर जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांसाठी पात्रता निकष आणि अपात्रतेच्या अटी
पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमुक्ती योजना 2026 अंतर्गत कर्जमाफीचा लाभ मिळवण्यासाठी शासनाने निश्चित केलेले पात्रता निकष खालीलप्रमाणे आहेत. ज्या शेतकऱ्यांनी 1 एप्रिल 2019 ते 31 मार्च 2025 या कालावधीत अल्पमुदत पीक कर्ज किंवा पुनर्गठित मध्यम मुदत कर्ज घेतले आहे आणि ज्यांचे कर्ज 30 सप्टेंबर 2025 रोजी थकीत होते, असे सर्व शेतकरी या योजनेसाठी पात्र मानले गेले आहेत.
या योजनेअंतर्गत 7/12 उताऱ्यावर नाव असलेल्या प्रत्येक शेतकऱ्याला लाभ दिला जात असून शेतजमिनीच्या धारणा क्षेत्रावर कोणतीही मर्यादा ठेवण्यात आलेली नाही. ज्या शेतकऱ्यांनी 2019 मधील महात्मा ज्योतिराव फुले शेतकरी कर्जमुक्ती योजनेचा लाभ घेतला होता, त्यांनासुद्धा 2026 च्या योजनेत ₹2 लाखांपर्यंत लाभ घेता येणार आहे, कारण शासनाने जुनी ₹50,000 ची मर्यादा पूर्णपणे रद्द केली आहे.
शासकीय अथवा निमसरकारी सेवेत कार्यरत असणारे कर्मचारी ज्यांचे मासिक वेतन ₹25,000 पेक्षा जास्त आहे, आयकर भरणारे शेतकरी, माजी व विद्यमान आमदार, खासदार तसेच जिल्हा परिषद सदस्य यांना या योजनेमधून वगळण्यात आले आहे.
नागपूर जिल्ह्यात एक वेळ समझोता (VTS) आणि नियमित कर्जदारांसाठी प्रोत्साहन अनुदान
नागपूर जिल्ह्यातील ज्या शेतकरी बांधवांचे एकूण पीक कर्ज ₹2 लाखांपेक्षा जास्त आहे, त्यांच्यासाठी राज्य शासनाने एक वेळ समझोता (One Time Settlement - VTS) योजना लागू केली आहे. अशा शेतकऱ्यांनी ₹2 लाखांवरील अतिरिक्त थकीत कर्जाची रक्कम 31 मार्च 2027 पर्यंत बँकेत जमा केल्यास त्यांना शासनाकडून ₹2 लाख रुपयांपर्यंतच्या कर्जमाफीचा पूर्ण लाभ दिला जाईल.
याव्यतिरिक्त नागपूर जिल्ह्यातील ज्या प्रामाणिक शेतकऱ्यांनी 2022-23, 2023-24 आणि 2024-25 या तीन आर्थिक वर्षांपैकी कोणत्याही दोन वर्षांत पीक कर्जाची नियमित परतफेड केली आहे, अशा शेतकऱ्यांना शासनाकडून ₹50,000 पर्यंत प्रोत्साहनपर अनुदान दिले जात आहे.
नागपूर जिल्ह्यातील राष्ट्रीयकृत बँका व जिल्हा बँकेने अशा नियमित कर्ज भरणार्या शेतकऱ्यांची माहिती पोर्टलवर अपडेट केली असून प्रोत्साहनपर अनुदानाचा लाभ पात्र खात्यांत जमा होणार आहे.
पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमुक्ती योजना यादीशी संबंधित आवश्यक कागदपत्रे आणि आधार e-KYC प्रक्रिया
नागपूर जिल्ह्यातील पात्र शेतकऱ्यांनी कर्जमुक्तीचा लाभ मिळवण्यासाठी खालील आवश्यक कागदपत्रे सोबत ठेवून आपले सरकार सेवा केंद्रावर जाणे आवश्यक आहे:
- आधार कार्ड (मोबाईल नंबर आधार कार्डशी लिंक असणे अनिवार्य आहे)
- नागपूर जिल्हा मध्यवर्ती किंवा राष्ट्रीयकृत बँकेचे पासबुक (पीक कर्ज खात्याची माहिती)
- 7/12 सातबारा उतारा आणि 8-अ खाते उतारा
- नोंदणीकृत मोबाईल क्रमांक (SMS संदेश प्राप्त होण्यासाठी)
नागपूर जिल्ह्यातील शेतकरी बांधवांनी हे लक्षात ठेवावे की AgriStack नोंदणी आणि आधार e-KYC ही संपूर्ण प्रक्रिया शासनाने पूर्णपणे मोफत ठेवली आहे. कोणत्याही केंद्रावर किंवा बँकेत पैसे मागितल्यास तक्रार करावी आणि अनधिकृत वेबसाईट्सवर आपली माहिती देणे टाळावे.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
नागपूर जिल्हा शेतकरी कर्जमाफीची तिसरी यादी कधी जाहीर झाली? राज्य शासनाने 24 जुलै 2026 रोजी कर्जमाफीची तिसरी अधिकृत यादी जाहीर केली.
नागपूर जिल्ह्यातील कोणते 14 तालुके या योजनेत समाविष्ट आहेत? नागपूर शहर, नागपूर ग्रामीण, कामठी, हिंगणा, काटोल, नरखेड, सावनेर, कळमेश्वर, रामटेक, पारशिवणी, मौदा, उमरेड, कुही आणि भिवापूर.
संत्रा उत्पादक शेतकऱ्यांना या योजनेचा लाभ मिळेल का? होय, थकीत अल्पमुदत व पुनर्गठित पीक कर्ज असणाऱ्या संत्रा उत्पादक शेतकऱ्यांना ₹2 लाखांपर्यंत लाभ मिळेल.
AgriStack Farmer ID कसा मिळवावा? आपले सरकार सेवा केंद्रावर जाऊन आधार कार्ड दिल्यास VLE ऑपरेटर मोफत Farmer ID तयार करून देतात.
₹2 लाखांपेक्षा जास्त पीक कर्ज असल्यास काय करावे? ₹2 लाखांवरील अतिरिक्त रक्कमेची परतफेड 31 मार्च 2027 पर्यंत केल्यास ₹2 लाखांपर्यंत कर्जमाफी मिळेल.
नियमित पीक कर्ज भरणाऱ्या नागपूरच्या शेतकऱ्यांना किती अनुदान मिळेल? नियमित कर्ज फेडणाऱ्या पात्र शेतकऱ्यांना जास्तीत जास्त ₹50,000 पर्यंत प्रोत्साहनपर अनुदान मिळेल.
नागपूर विभाग कर्जमाफी यादी (Karj Mafi List Nagpur Division)
नागपूर विभागातील इतर जिल्ह्यांची कर्जमाफी यादी पाहण्यासाठी खालील लिंक्सवर क्लिक करा:
| जिल्हा (District) | यादी लिंक (List Link) |
|---|---|
| नागपूर (Nagpur) | नागपूर जिल्हा कर्जमाफी यादी |
| वर्धा (Wardha) | वर्धा जिल्हा कर्जमाफी यादी |
| भंडारा (Bhandara) | भंडारा जिल्हा कर्जमाफी यादी |
| गोंदिया (Gondia) | गोंदिया जिल्हा कर्जमाफी यादी |
| गडचिरोली (Gadchiroli) | गडचिरोली जिल्हा कर्जमाफी यादी |
| चंद्रपूर (Chandrapur) | चंद्रपूर जिल्हा कर्जमाफी यादी |
