विदर्भाचे ‘कापूस शहर’ (Cotton City) म्हणून संपूर्ण देशात ओळखल्या जाणाऱ्या आणि राज्यातील सर्वाधिक कापूस व सोयाबीनचे उत्पादन घेणाऱ्या यवतमाळ जिल्ह्यातील शेतकरी बांधवांसाठी पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमुक्ती योजना 2026 अंतर्गत अत्यंत महत्त्वाची आणि दिलासादायक बातमी समोर आली आहे. राज्य शासनाने 24-25 जुलै 2026 रोजी कर्जमाफीची तिसरी आणि व्यापक अधिकृत लाभार्थी यादी जाहीर केली असून यवतमाळ जिल्ह्यातील हजारो पात्र खातेदार शेतकऱ्यांचा या तिसऱ्या यादीत समावेश झाला आहे. या तिसऱ्या टप्प्यात राज्यभरातील 16.95 लाखांहून अधिक पात्र शेतकरी कुटुंबांना कर्जमाफीचा थेट फायदा दिला जात असून यासाठी राज्य शासनाने ₹13,000 कोटी रुपयांचा निधी वितरित केला आहे. कृषीमंत्री दत्तात्रय भरणे यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, जुलै 2026 च्या अखेरपर्यंत पात्र शेतकऱ्यांच्या बँक खात्यात पैसे जमा करण्याचे नियोजन आहे.
यवतमाळ जिल्ह्यात एकूण 16 तालुके असून येथे कापूस, सोयाबीन, तूर, ज्वारी, हरभरा आणि संत्री ही प्रमुख पिके घेतली जातात. विदर्भातील हा जिल्हा कृषी उत्पादनात अग्रेसर असला तरी सातत्याने पडणारा दुष्काळ, अतिवृष्टी, बोंडअळीचा प्रादुर्भाव आणि शेतमालाच्या भावातील अनिश्चितता यांमुळे येथील शेतकऱ्यांना मोठ्या आर्थिक संकटाचा सामना करावा लागतो. यामुळे येथील शेतकरी बँक कर्जाच्या दुष्टचक्रात अडकतात. यवतमाळ जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी बँक (YDCCB) आणि विविध राष्ट्रीयीकृत व व्यापारी बँकांनी पीक कर्ज थकबाकीदारांची संपूर्ण माहिती महाआयटी पोर्टलवर अपलोड केल्यानंतर आता तिसऱ्या यादीत जिल्ह्यातील हजारो कोरडवाहू व बागायतदार शेतकऱ्यांचे कर्जमुक्तीचे स्वप्न साकार झाले आहे.
महत्त्वाची माहिती
- योजनेचे अधिकृत नाव: पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमुक्ती योजना 2026
- तिसरी व्यापक लाभार्थी यादी प्रसिद्धी दिनांक: 24-25 जुलै 2026
- तिसऱ्या यादीतील एकूण राज्यस्तरीय पात्र शेतकरी: 16.95 लाखांहून अधिक कुटुंबे
- या टप्प्यासाठी राज्य शासनाकडून वितरित निधी: ₹13,000 कोटी रुपये
- यवतमाळ जिल्ह्यातील समाविष्ट असणारे 16 तालुके – यवतमाळ, आर्णी, बाभूळगाव, कळंब, दारव्हा, दिग्रस, नेर, पुसद, उमरखेड, महागाव, वणी, मारेगाव, झरी जामणी, केळापूर (पांढरकवडा), घाटंजी आणि राळेगाव
- आधार प्रमाणीकरणासाठी राज्यभरात 32,000 पेक्षा जास्त आपले सरकार सेवा केंद्रे कार्यरत
- कमाल कर्जमाफी मर्यादा: ₹2 लाखांपर्यंत प्रति शेतकरी
- अधिकृत शासन वेब पोर्टल: flrs.maharashtra.gov.in
- यवतमाळ जिल्हा शेतकरी कर्जमुक्ती योजना 2026 – एका नजरेत सविस्तर माहिती तक्ता
- यवतमाळ जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांसाठी कर्जमुक्ती योजना 2026 अंतर्गत पात्रता निकष आणि अपात्रतेच्या अटी
- यवतमाळ जिल्ह्यात एक वेळ समझोता (VTS) आणि नियमित कर्जदारांसाठी प्रोत्साहनपर अनुदान
- पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमुक्ती योजना यादीशी संबंधित आवश्यक कागदपत्रे आणि आधार e-KYC प्रक्रिया
- अमरावती विभाग कर्जमाफी यादी (Karj Mafi List Amravati Division)
यवतमाळ जिल्ह्यात पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमुक्ती योजना यादी कुठे आणि कशी पाहावी
यवतमाळ जिल्ह्यातील तिसऱ्या यादीत नाव आलेल्या पात्र शेतकऱ्यांना प्रत्यक्ष कर्जमुक्तीचा लाभ मिळवण्यासाठी AgriStack नोंदणी आणि बायोमेट्रिक आधार e-KYC हे दोन अनिवार्य टप्पे पूर्ण करावे लागतात. यवतमाळ जिल्हा भौगोलिकदृष्ट्या अत्यंत मोठा असून येथे 16 तालुके व हजारो गावे आहेत. त्यामुळे प्रशासनाने प्रत्येक ग्रामपंचायत आणि विकास सोसायटीच्या पातळीवर याद्या प्रसिद्ध केल्या आहेत. शेतकरी बांधव खालील अधिकृत ठिकाणांवर जाऊन आपले नाव कर्जमुक्ती यादीत तपासू शकतात.
सर्वप्रथम शेतकऱ्यांनी आपल्या गावातील ग्रामपंचायत कार्यालयाच्या सूचनाफलकावर किंवा चावडीवर लावण्यात आलेली लाभार्थी यादी पाहावी. याशिवाय यवतमाळ जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी बँकेच्या (YDCCB) स्थानिक शाखांमध्ये किंवा विविध कार्यकारी सेवा सहकारी संस्थांच्या (VKSS) कार्यालयात जाऊन सचिव अथवा बँक अधिकाऱ्यांकडून यादीतील आपल्या नावाची खात्री करून घ्यावी. ऑनलाईन पद्धतीने नाव पाहण्यासाठी जवळच्या आपले सरकार सेवा केंद्रात (CSC) किंवा महा-ई-सेवा केंद्रात जाऊन व्हीएलई (VLE) लॉगिनद्वारे अधिकृत पोर्टलवर तपासणी करता येते.
यादीत नाव निश्चित झाल्यानंतर यवतमाळ जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांनी AgriStack पोर्टलवर नोंदणी करून Farmer ID तयार करणे आणि सेवा केंद्रावर किंवा बँकेत जाऊन बायोमेट्रिक आधार e-KYC प्रमाणीकरण पूर्ण करणे आवश्यक आहे. ही प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतरच शासनाकडून Direct Benefit Transfer (DBT) द्वारे कर्जमुक्तीची रक्कम थेट शेतकऱ्याच्या पीक कर्ज खात्यात जमा केली जाते.
यवतमाळ जिल्हा शेतकरी कर्जमुक्ती योजना 2026 – एका नजरेत सविस्तर माहिती तक्ता
| बाब | माहिती |
|---|---|
| जिल्हा | यवतमाळ |
| प्रशासकीय विभाग | अमरावती (पश्चिम विदर्भ) |
| जिल्ह्यातील एकूण तालुके | 16 |
| तिसरी यादी प्रसिद्धी दिनांक | 24-25 जुलै 2026 |
| तिसऱ्या यादीतील राज्यभरातील एकूण शेतकरी | 16.95 लाखांहून जास्त |
| तिसऱ्या टप्प्यातील मंजूर निधी | ₹13,000 कोटी |
| यवतमाळ जिल्ह्यातील प्रमुख लाभधारक पिके | कापूस (पांढरे सोने), सोयाबीन, तूर, ज्वारी |
| प्रति शेतकरी कमाल कर्जमाफी रक्कम | ₹2 लाखांपर्यंत (मुद्दल व व्याज) |
| नियमित कर्जदारांसाठी प्रोत्साहनपर अनुदान | ₹50,000 पर्यंत |
| पात्र पीक कर्जाचा कालावधी | 1 एप्रिल 2019 ते 31 मार्च 2025 |
| कर्ज थकबाकीचा निकष दिनांक | 30 सप्टेंबर 2025 रोजी थकीत |
| एक वेळ समझोता (VTS) भरणा मुदत | 31 मार्च 2027 पर्यंत |
यवतमाळ जिल्ह्यातील पुसद, उमरखेड, दारव्हा, दिग्रस, घाटंजी आणि पांढरकवडा या तालुक्यांमध्ये कापूस आणि सोयाबीन उत्पादक शेतकऱ्यांची संख्या सर्वाधिक आहे. या कोरडवाहू शेतकऱ्यांसाठी ₹2 लाखांपर्यंतची कर्जमाफी ही आगामी खरिपाच्या तयारीसाठी आणि बँकेचे व्यवहार नव्याने सुरू करण्यासाठी मोठा आर्थिक आधार ठरत आहे. वणी, मारेगाव आणि राळेगाव या तालुक्यांतील तूर व कापूस उत्पादकांनाही या योजनेचा मोठा फायदा मिळणार आहे.
यवतमाळ जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांसाठी कर्जमुक्ती योजना 2026 अंतर्गत पात्रता निकष आणि अपात्रतेच्या अटी
पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमुक्ती योजना 2026 अंतर्गत कर्जमाफीचा लाभ मिळवण्यासाठी शासनाने काही स्पष्ट आणि पारदर्शक निकष निश्चित केले आहेत. ज्या शेतकऱ्यांनी 1 एप्रिल 2019 ते 31 मार्च 2025 या कालावधीत अल्पमुदत पीक कर्ज अथवा पुनर्गठित मध्यम मुदत कर्ज घेतले आहे आणि ज्यांचे कर्ज 30 सप्टेंबर 2025 रोजी थकीत होते, असे सर्व शेतकरी या योजनेसाठी पूर्णपणे पात्र मानले गेले आहेत.
या योजनेअंतर्गत 7/12 उताऱ्यावर नाव असलेल्या प्रत्येक शेतकऱ्याला लाभ दिला जात असून शेतजमिनीच्या धारणा क्षेत्रावर कोणतीही मर्यादा ठेवण्यात आलेली नाही. ज्या शेतकऱ्यांनी 2019 मधील महात्मा ज्योतिराव फुले शेतकरी कर्जमुक्ती योजनेचा लाभ घेतला होता, त्यांनासुद्धा 2026 च्या योजनेत ₹2 लाखांपर्यंत लाभ घेता येणार आहे, कारण शासनाने जुनी ₹50,000 ची मर्यादा पूर्णपणे रद्द केली आहे.
शासकीय अथवा निमसरकारी सेवेत कार्यरत असणारे कर्मचारी ज्यांचे मासिक वेतन ₹25,000 पेक्षा जास्त आहे, आयकर भरणारे शेतकरी, माजी व विद्यमान आमदार, खासदार तसेच जिल्हा परिषद व पंचायत समिती सदस्य यांना या कर्जमाफी योजनेमधून अपात्र ठरवण्यात आले आहे.
यवतमाळ जिल्ह्यात एक वेळ समझोता (VTS) आणि नियमित कर्जदारांसाठी प्रोत्साहनपर अनुदान
यवतमाळ जिल्ह्यातील ज्या शेतकरी बांधवांचे पीक कर्ज ₹2 लाखांपेक्षा जास्त आहे, त्यांच्यासाठी राज्य शासनाने एक वेळ समझोता (One Time Settlement - VTS) योजना अंमलात आणली आहे. अशा शेतकऱ्यांनी ₹2 लाखांवरील अतिरिक्त थकबाकीची रक्कम 31 मार्च 2027 पर्यंत बँकेत जमा केल्यास त्यांना शासनाकडून ₹2 लाख रुपयांपर्यंतच्या कर्जमाफीचा पूर्ण लाभ दिला जाईल.
याव्यतिरिक्त यवतमाळ जिल्ह्यातील ज्या प्रामाणिक शेतकऱ्यांनी 2022-23, 2023-24 आणि 2024-25 या तीन आर्थिक वर्षांपैकी कोणत्याही दोन वर्षांत पीक कर्जाची वेळेवर परतफेड केली आहे, अशा नियमित कर्जदार शेतकऱ्यांना शासनाकडून ₹50,000 पर्यंत प्रोत्साहनपर अनुदान दिले जात आहे. यवतमाळ जिल्ह्यातील कापूस, सोयाबीन आणि तूर शेतीसाठी नियमित कर्ज फेडणाऱ्या प्रामाणिक शेतकऱ्यांना या प्रोत्साहनाचा थेट लाभ मिळणार आहे.
पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमुक्ती योजना यादीशी संबंधित आवश्यक कागदपत्रे आणि आधार e-KYC प्रक्रिया
यवतमाळ जिल्ह्यातील पात्र शेतकऱ्यांनी कर्जमुक्तीचा लाभ मिळवण्यासाठी खालील आवश्यक कागदपत्रे सोबत ठेवून आपले सरकार सेवा केंद्रावर किंवा जवळच्या बँकेत जाणे आवश्यक आहे:
- आधार कार्ड – मोबाईल नंबर आधार कार्डशी लिंक असणे अनिवार्य आहे
- बँक पासबुक – यवतमाळ जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी बँक (YDCCB) किंवा संबंधित राष्ट्रीयीकृत बँकेचे पासबुक
- 7/12 सातबारा उतारा आणि 8-अ खाते उतारा
- नोंदणीकृत मोबाईल क्रमांक – ज्यावर SMS सूचना प्राप्त होतात
यवतमाळ जिल्ह्यातील शेतकरी बांधवांनी हे लक्षात ठेवावे की AgriStack नोंदणी आणि बायोमेट्रिक आधार e-KYC ही संपूर्ण प्रक्रिया शासनाने पूर्णपणे मोफत ठेवली आहे. कोणत्याही सेवा केंद्रावर किंवा बँकेत पैसे देऊ नयेत. अनधिकृत वेबसाईट्स किंवा व्हॉट्सॲप लिंक्सवर आपली माहिती देण्यास सक्त मनाई आहे.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
यवतमाळ जिल्हा शेतकरी कर्जमाफीची तिसरी व्यापक यादी कधी जाहीर झाली? राज्य शासनाने 24-25 जुलै 2026 रोजी कर्जमाफीची तिसरी अधिकृत यादी जाहीर केली असून यात यवतमाळ जिल्ह्यातील हजारो शेतकऱ्यांचा समावेश आहे.
यवतमाळ जिल्ह्यातील कोणते 16 तालुके या योजनेत समाविष्ट आहेत? यवतमाळ, आर्णी, बाभूळगाव, कळंब, दारव्हा, दिग्रस, नेर, पुसद, उमरखेड, महागाव, वणी, मारेगाव, झरी जामणी, केळापूर, घाटंजी आणि राळेगाव हे 16 तालुके समाविष्ट आहेत.
कापूस व सोयाबीन उत्पादक शेतकऱ्यांना या योजनेचा फायदा मिळेल का? होय, ज्या शेतकऱ्यांनी अल्पमुदत पीक कर्ज किंवा पुनर्गठित कर्ज घेतले आहे आणि ते थकीत आहे, त्यांना ₹2 लाखांपर्यंत कर्जमाफी मिळेल.
AgriStack Farmer ID मिळवणे बंधनकारक आहे का? होय, Farmer ID तयार करणे आणि बायोमेट्रिक आधार e-KYC करणे DBT द्वारे पैसे मिळवण्यासाठी अनिवार्य आहे.
₹2 लाखांपेक्षा जास्त कर्ज असल्यास यवतमाळ जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांना काय करावे लागेल? अशा शेतकऱ्यांना 31 मार्च 2027 पर्यंत ₹2 लाखांवरील अतिरिक्त रक्कम भरावी लागेल, त्यानंतर त्यांना ₹2 लाखांपर्यंत कर्जमाफी मिळेल.
नियमित कर्ज फेडणाऱ्या यवतमाळ जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांना किती प्रोत्साहनपर अनुदान मिळेल? वेळेवर कर्ज फेडणाऱ्या पात्र शेतकऱ्यांना जास्तीत जास्त ₹50,000 पर्यंत प्रोत्साहनपर अनुदान दिले जाईल.
अमरावती विभाग कर्जमाफी यादी (Karj Mafi List Amravati Division)
अमरावती विभागातील इतर जिल्ह्यांची कर्जमाफी यादी पाहण्यासाठी खालील लिंक्सवर क्लिक करा:
| जिल्हा (District) | यादी लिंक (List Link) |
|---|---|
| अमरावती (Amravati) | अमरावती जिल्हा कर्जमाफी यादी |
| अकोला (Akola) | अकोला जिल्हा कर्जमाफी यादी |
| बुलढाणा (Buldhana) | बुलढाणा जिल्हा कर्जमाफी यादी |
| यवतमाळ (Yavatmal) | यवतमाळ जिल्हा कर्जमाफी यादी |
| वाशिम (Washim) | वाशिम जिल्हा कर्जमाफी यादी |
